اسكندر بيگ تركمان

507

تاريخ عالم آراى عباسى ( فارسى )

و هزار جريب علاوه الكاء سابق او گشت و فرخ خان پرناك كه حاكم دامغان و بسطام آنحدود بود بجهة آنكه در سال گذشته در دفع شر اوزبكيه كه بتاخت آنجا آمده بودند آثار جلادت و مردانگى او بظهور نيامده بود از ايالت معزول گشته قشون و لشكر او بفرهاد خان شفقت شد و زمام رتق و فتق كل مهمات خراسان را بقبضهء اقتدار او نهادند كه بدانچه صلاح دين و دولت باشد عمل نمايد و او مشمول عنايات شاهى از موكب مقدس جدا شده روانهء آن صوب شد بعد از فرستادن او و ايلچيان روس را رخصت انصراف ارزانى داشته خلع فاخره و انعامات شفقت فرموده امام قلى بيك پاكيزه قورچى تركمان را با تحف و هداياى لايقه بايلچىگرى پادشاه روس تعيين فرموده همراه ايلچيان مذكور روانه فرمودند و ايشان در گيلان بكشتى درآمده از راه دريا روانه شدند و چون دو سه ماه از نوروز گذشت و فرهاد خان در ييلاقات فيروز كوه بود خبر آمدن عبدالمؤمن خان بخراسان شايع گشته از اخبار منهيان و عرايض فرهاد خان بتحقيق پيوست كه عبدالمؤمن خان با جنود اوزبكيه بر سر قلعهء اسفرائن كه بمحافظت ميرزا محمد سلطان و جماعت بيات مقرر بود آمده قلعه را محاصره نموده بجد و جهد تمام در لوازم تسخير قلعه سعى و كوشش مينمايد . لهذا حضرت اعلى شاهى ظل اللهى مسرعا باحضار لشكرهاى ممالك فرستاده باستعداد يورش خراسان پرداختند . ذكر نهضت رايات ظفر آيات بصوب خراسان و فرار نمودن عبدالمؤمن خان از سر قلعهء اسفراين و سبزوار از صولت سپاه موكب نصرت نشان بعد از تصميم عزيمت خراسان تا يك ماه بجهة جمعيت لشكر در دار السلطنهء قزوين توقف فرموده بعد از يك ماه پيشخانه همايون بيرون زدند ذوالفقار خان با لشكر آذربايجان كه قرب چهار هزار نفر بودند بموكب همايون ملحق گشت و چون متواتر از جانب خراسان كسان آمده خبر رسانيدند كه عبد المؤمن خان كار بر محصوران قلعه اسفراين تنك ساخته اگر موكب همايون در اين چند روز بمدد و كومك نرسد بيم آنست كه قلعه بدست اوزبكيه درآيد لاجرم حضرت اعلى شاهى ظل اللهى مقيد بجمعيت عساكر منصوره نشده با جمعى از امراء و قورچيان و غلامان و ساير عساكر نصرت نشان كه در پايهء سرير اعلى حاضر بودند عنان اشهب سبك سير بجانب خراسان تحريك داده از مقر سلطنت در حركت آمدند و كوچ بر كوچ بييلاق فيروزكوه رسيده در آنجا فرهاد خان با قشون آراسته بموكب همايون ملحق شده از راه على بلاغى دامغان بچمن بسطام رسيده در آن عرصه دلگشا نزول اجلال فرمودند و سه روز به جهت سان لشكر ظفر اثر در چمن بسطام توقف واقع شد قريب بيست هزار كس به شماره درآمدند كه در موكب همايون حاضر بودند و بملاحظه آنكه مبادا عبدالمؤمن خان بطريق معهود از آوازه ورود جاه و جلال فرار بقرار اختيار نمايد و مطلب اصلى كه تلاقى فريقين است دست ندهد مكتوبى بعبد المؤمن خان قلمى فرمودند خلاصه مضمون آنكه چند مرتبه شد كه آن خانزادهء عالى تبار بارادهء مملكت گيرى خراسان و حدود ممالك مىآمد و رعايا و عجزه را پايمال سم ستوران گردانيده بلوازم قتل و غارت ميپردازد و چون موكب همايون متوجه خراسان ميگردد بمقابله درنيامده روى ميگرداند و از عار فرار